10 cách tăng tốc MacBook chạy chậm trên macOS 27

MacBook mở ứng dụng chậm, quạt chạy liên tục hoặc chuyển giữa các cửa sổ bị khựng? Nguyên nhân thường nằm ở ứng dụng, dung lượng lưu trữ hay phần mềm khởi động cùng máy; bạn có thể kiểm tra từng phần trước khi mang máy đi sửa. Hướng dẫn này dành cho MacBook Neo, Air, Pro chạy macOS 27 Golden Gate; máy dùng macOS Tahoe 26, Sequoia 15 hoặc MacBook Intel vẫn làm được phần lớn bước, với vài đường dẫn khác được ghi rõ bên dưới.

Trước khi bắt đầu: xác định máy và giữ an toàn cho dữ liệu

Hãy cắm sạc nếu pin thấp, lưu công việc đang mở và dành thời gian quan sát máy sau mỗi thay đổi. Nếu chuẩn bị xóa tệp, gỡ ứng dụng hoặc cập nhật macOS, hãy sao lưu dữ liệu quan trọng bằng Time Machine hay một bản sao trên ổ ngoài.

1. Bấm biểu tượng Apple ở góc trên bên trái màn hình, chọn Cài đặt hệ thống > Cài đặt chung > Giới thiệu.
2. Đọc dòng Chip hoặc Bộ xử lý và phiên bản macOS. Nếu thấy chip M hoặc A, đó là Mac dùng Apple silicon; nếu thấy Intel, dùng nhánh hướng dẫn Intel ở phần Chế độ an toàn.
3. Ghi lại dung lượng bộ nhớ và mức trống của ổ đĩa để đối chiếu sau khi xử lý. Trên macOS Monterey 12 trở xuống, tên mục có thể là Tùy chọn hệ thống và thông tin ổ nằm ở Giới thiệu về máy Mac này > Dung lượng.

10 cách tăng tốc MacBook chạy chậm, làm lần lượt từ dễ đến khó

Không cần làm cả mười cách trong một lần. Sau mỗi mục, mở lại đúng ứng dụng từng bị chậm và thử cùng một công việc; nếu tốc độ đã ổn, bạn có thể dừng.

1. Khởi động lại đúng cách

1. Lưu tài liệu, đóng các cửa sổ có bản tải về hoặc biểu mẫu đang điền.
2. Bấm menu Apple > Khởi động lại; khi hộp xác nhận xuất hiện, chọn Khởi động lại.
3. Đăng nhập lại và thử mở ứng dụng bị chậm. Nếu máy đang cập nhật, hãy chờ bản cập nhật hoàn tất, không giữ nút nguồn để ngắt giữa chừng.

Đây là bước nhanh để loại trừ một tiến trình bị kẹt.

2. Thoát ứng dụng không dùng và ứng dụng bị treo

1. Nhìn Dock ở mép màn hình: dấu chấm dưới biểu tượng cho biết ứng dụng còn đang mở. Bấm vào ứng dụng đó, chọn menu tên ứng dụng ở thanh trên cùng > Thoát, hoặc nhấn Command + Q.
2. Nếu ứng dụng đứng yên, bấm menu Apple > Bắt buộc thoát, chọn đúng tên ứng dụng rồi bấm Bắt buộc thoát.
3. Mở lại ứng dụng và xem lỗi có tái diễn không. Nếu chỉ một ứng dụng bị chậm, kiểm tra bản cập nhật của ứng dụng trước khi can thiệp vào cả hệ thống.

Nút đỏ đóng cửa sổ nhưng thường không thoát ứng dụng; Bắt buộc thoát có thể làm mất dữ liệu chưa lưu.

3. Tìm tiến trình dùng nhiều CPU hoặc bộ nhớ

1. Nhấn Command + phím cách, nhập Giám sát hoạt động rồi nhấn Return.
2. Bấm thẻ CPU, sau đó bấm tiêu đề cột % CPU để đưa tiến trình dùng nhiều tài nguyên lên đầu. Quan sát vài phút: tác vụ xuất video hay cài đặt phần mềm có thể tăng cao hợp lý.
3. Bấm thẻ Bộ nhớ và nhìn biểu đồ Áp lực Bộ nhớ ở cuối cửa sổ. Màu xanh cho thấy hệ thống đang quản lý ổn; vàng hoặc đỏ kéo dài khi làm việc thường ngày là dấu hiệu nên giảm số ứng dụng và tab đang mở.
4. Nếu nhận ra ứng dụng của mình bị kẹt, chọn nó, bấm nút Dừng ở đầu cửa sổ rồi chọn Thoát hoặc Bắt buộc thoát. Đừng tắt một tiến trình hệ thống chỉ vì tên lạ.

MacBook chip Apple có bộ nhớ thống nhất theo cấu hình. Nếu áp lực bộ nhớ liên tục cao, hãy giảm tải hoặc cân nhắc cấu hình bộ nhớ cao hơn khi đổi máy.

4. Giảm mục tự mở khi đăng nhập

1. Bấm menu Apple > Cài đặt hệ thống > Cài đặt chung > Mục đăng nhập & Phần mở rộng.
2. Trong danh sách ứng dụng tự mở, chọn một mục bạn không cần mỗi lần bật máy, bấm nút dấu trừ ở dưới danh sách. Chỉ xóa mục tự mở; thao tác này không gỡ ứng dụng.
3. Ở phần ứng dụng chạy trong nền, tắt những mục bạn hiểu rõ và không cần đồng bộ hay thông báo. Khởi động lại để so thời gian đăng nhập.

Chỉ tắt ứng dụng chạy nền khi bạn hiểu tác dụng. Trên macOS Monterey 12 trở xuống, tìm Tùy chọn hệ thống > Người dùng & Nhóm > Mục đăng nhập.

5. Giải phóng dung lượng trên ổ khởi động

1. Bấm menu Apple > Cài đặt hệ thống > Cài đặt chung > Dung lượng. Chờ biểu đồ phân loại tệp tính xong rồi xem nhóm nào đang chiếm nhiều chỗ.
2. Mở Finder > Tải về, chuyển các tệp còn cần sang ổ ngoài, xóa bản cài đặt và tệp trùng mà bạn đã xác nhận không dùng nữa.
3. Kiểm tra Thùng rác; chỉ chọn Dọn sạch Thùng rác sau khi chắc chắn không cần khôi phục các tệp bên trong. Mở lại mục Dung lượng để xem mức trống thay đổi.

Nếu muốn bật đề xuất Lưu trữ vào iCloud, đọc kỹ dung lượng iCloud và điều kiện đồng bộ trước khi chọn: tệp có thể cần mạng để tải bản gốc về. Không có một tỷ lệ trống cố định bảo đảm máy luôn nhanh; điều quan trọng là ổ có đủ chỗ cho cập nhật, tệp tạm và công việc bạn đang làm.

6. Gỡ ứng dụng không còn dùng

1. Mở Finder, chọn Ứng dụng trong thanh bên; nếu không thấy, bấm menu Đi > Ứng dụng.
2. Với ứng dụng cài từ tệp tải về, tìm trình gỡ cài đặt của chính ứng dụng trước. Nếu không có, kéo ứng dụng vào Thùng rác và nhập mật khẩu quản trị nếu máy yêu cầu.
3. Với ứng dụng từ App Store, bạn cũng có thể mở danh sách Ứng dụng, chọn đúng ứng dụng cần xóa rồi làm theo tùy chọn gỡ trên máy. Khởi động lại nếu ứng dụng đó từng cài dịch vụ chạy nền.

Đừng kéo các ứng dụng hệ thống mặc định hoặc thư mục hỗ trợ của chúng vào Thùng rác.

7. Rà lại tab và phần mở rộng của trình duyệt

1. Trong Safari, đóng những tab không dùng bằng nút x trên tab; lưu trang cần đọc lại vào dấu trang hoặc Danh sách đọc.
2. Bấm Safari > Cài đặt > Phần mở rộng. Bỏ chọn phần mở rộng không cần và thử tải lại trang từng bị chậm.
3. Nếu dùng Chrome hoặc Edge, mở trang quản lý phần mở rộng của chính trình duyệt đó, tắt từng phần mở rộng để tìm thủ phạm. So sánh cùng một trang trên Safari và trình duyệt còn lại trước khi kết luận lỗi do Mac.

Nếu chỉ trang web chậm còn ứng dụng ngoại tuyến vẫn mượt, hãy kiểm tra Wi‑Fi.

8. Cập nhật macOS và ứng dụng

1. Sao lưu tệp quan trọng, cắm sạc và kết nối Wi‑Fi ổn định.
2. Bấm menu Apple > Cài đặt hệ thống > Cài đặt chung > Cập nhật phần mềm; đợi máy kiểm tra rồi bấm nút cập nhật nếu bản phù hợp xuất hiện.
3. Mở App Store > Cập nhật để cập nhật ứng dụng đã cài từ App Store. Với ứng dụng tải từ hãng, dùng chức năng kiểm tra cập nhật trong ứng dụng hoặc trang chính thức của hãng.

macOS 27 Golden Gate chỉ hỗ trợ máy Mac dùng chip Apple silicon, gồm chip dòng M hoặc A; MacBook Intel sẽ không thấy bản nâng cấp này trong Cập nhật phần mềm. Đừng tải bộ cài “tăng tốc” hoặc bản macOS không rõ nguồn chỉ vì máy không hiện bản mới.

9. Kiểm tra chế độ nguồn điện và tình trạng pin

1. Bấm menu Apple > Cài đặt hệ thống > Pin. Xem máy có đang bật Chế độ nguồn điện thấp khi bạn cần hiệu năng hay không; nếu có, thử tắt chế độ đó hoặc chọn Tự động trong mục Chế độ năng lượng, nếu máy hiển thị tùy chọn.
2. Xem Tình trạng pin. Nếu hiện Đề xuất bảo trì, ghi nhận để kiểm tra pin; thông báo này không tự chứng minh pin là nguyên nhân duy nhất khiến máy chậm.
3. Thử cùng một tác vụ khi cắm bộ tiếp hợp nguồn phù hợp và khi dùng pin. Nếu chênh lệch rõ hoặc máy nóng bất thường, ngừng tác vụ nặng, đặt máy trên mặt phẳng thoáng và kiểm tra lại sau khi nguội.

Chế độ Nguồn điện cao chỉ có trên một số MacBook Pro. Khi làm việc, đừng chặn khe thoát nhiệt bằng chăn hoặc gối.

10. Thử Chế độ an toàn để khoanh vùng phần mềm

Chỉ làm bước này nếu các cách trên chưa giúp máy ổn định. Chế độ an toàn tạm ngăn một số mục đăng nhập, phần mở rộng và phông chữ bên thứ ba tải lúc khởi động; máy có thể chậm hoặc thiếu một vài tính năng khi đang ở chế độ này.

1. Với Mac dùng chip Apple, chọn menu Apple > Tắt máy. Khi máy tắt hẳn, nhấn giữ nút nguồn hoặc Touch ID đến khi hiện Đang tải các tùy chọn khởi động, rồi thả tay.
2. Chọn ổ khởi động, thường là Macintosh HD. Giữ phím Shift, bấm Tiếp tục trong Chế độ an toàn, sau đó đăng nhập; đôi khi bạn phải đăng nhập hai lần.
3. Với Mac Intel, bật hoặc khởi động lại và lập tức giữ Shift đến khi hiện cửa sổ đăng nhập, rồi thả phím và đăng nhập.
4. Thử lại việc từng gây chậm. Sau đó chọn menu Apple > Khởi động lại để trở về bình thường. Nếu chỉ chậm ở chế độ thường, kiểm tra lại mục đăng nhập và ứng dụng vừa cài.

Lỗi thường gặp / không làm được thì sao?

Không thấy đúng tên menu: hãy nhập tên mục như “Dung lượng”, “Pin” hoặc “Cập nhật phần mềm” vào ô tìm kiếm ở đầu Cài đặt hệ thống. Máy dùng macOS Monterey 12 hoặc cũ hơn thường ghi Tùy chọn hệ thống; một số đường dẫn được bố trí khác. Máy do công ty quản lý cũng có thể khóa vài cài đặt.

Máy chỉ chậm sau cập nhật hoặc sau khi khôi phục dữ liệu: cắm sạc, để Wi‑Fi hoạt động và kiểm tra lại khi quá trình đồng bộ hoặc lập chỉ mục hoàn tất. Nếu thanh tiến trình đứng yên lâu hoặc máy báo lỗi, ghi lại thông báo chính xác trước khi tìm cách sửa.

Ổ vẫn đầy sau khi xóa: mở Thùng rác để kiểm tra, xem tệp lớn trong Tải về và thư viện ảnh/video; đừng xóa bừa mục Dữ liệu hệ thống. Nếu gặp tệp lỗi, ứng dụng tự thoát hoặc ổ báo vấn đề, sau khi sao lưu hãy thử Sửa nhanh:

1. Mở Tiện ích ổ đĩa bằng Spotlight, chọn menu Xem > Hiển thị tất cả thiết bị.
2. Chọn ổ đĩa cần kiểm tra trong thanh bên, bấm Sửa nhanh > Chạy rồi chờ kết quả. Với ổ khởi động, Apple hướng dẫn chạy từ Khôi phục macOS và kiểm tra từng ổ đĩa, bộ chứa rồi đến thiết bị.
3. Nếu công cụ báo ổ sắp hỏng hoặc không sửa được, sao lưu dữ liệu và nhờ kỹ thuật viên kiểm tra; đừng chọn Xóa hay định dạng lại khi chưa có bản sao lưu.

Vẫn chậm trong Chế độ an toàn: nguyên nhân có thể nằm ngoài mục đăng nhập, như ổ đĩa, phần cứng hoặc bản macOS bị lỗi. Ghi lại lúc lỗi xuất hiện, ứng dụng liên quan và kết quả Giám sát hoạt động để người hỗ trợ có thể khoanh vùng nhanh hơn.

Mẹo giữ MacBook phản hồi nhanh lâu dài

Chọn một lịch đơn giản: mỗi tháng xem lại ứng dụng tự mở, tab trình duyệt và các tệp tải về; trước đợt cập nhật lớn, kiểm tra bản sao lưu. Tránh chạy trình dọn “một chạm” không rõ nguồn, vì chúng có thể xóa dữ liệu ứng dụng và làm khó tìm nguyên nhân thật.

Việc cần làm	Phím tắt hoặc đường dẫn	Khi nào dùng
Tìm công cụ hệ thống	Command + phím cách	Mở Giám sát hoạt động, Tiện ích ổ đĩa
Thoát ứng dụng	Command + Q	Ứng dụng còn chạy dù đã đóng cửa sổ
Mở Bắt buộc thoát	Option + Command + Esc	Ứng dụng không phản hồi
Xem phiên bản máy	Apple > Cài đặt hệ thống > Cài đặt chung > Giới thiệu	Chọn đúng hướng dẫn Apple silicon hay Intel

Nếu công việc thường xuyên đòi nhiều bộ nhớ hoặc xử lý video dài, hãy cân nhắc cấu hình phù hợp với nhu cầu thực tế. Việc đổi máy chỉ nên tính sau khi đã xác định giới hạn phần cứng; các bước trên vẫn giúp chiếc Mac hiện tại gọn và ổn định hơn.

Tham khảo MacBook và hướng dẫn liên quan tại mac365.vn

Nếu đã thử các cách trên mà máy vẫn chậm vì thiếu bộ nhớ cho công việc hằng ngày, bạn có thể xem MacBook Air M5 hoặc mẫu MacBook Air 13 inch M5 16GB/512GB đang được giới thiệu tại mac365.vn. Trường hợp máy chạy bản macOS cũ, hãy đọc thêm hướng dẫn nâng cấp macOS 27 để kiểm tra tương thích và sao lưu trước khi cài. Nếu cần đánh giá nguyên nhân máy chậm, hãy mang theo thông tin kiểu máy và triệu chứng đã ghi để được tư vấn lựa chọn phù hợp.